Norberaren zaintzari buruzko erabakiak hartzea ere zaintzeko modu bat da. Horregatik, AVIFESetik Aurretiazko Borondateen Dokumentua (DVA) hurbildu nahi dugu, osasun-arretaren inguruko lehentasunak eta balioak aldez aurretik adierazteko aukera ematen duen tresna, pertsona batek bere kabuz jakinarazi ezin dituenean errespetatuak izan daitezen.
ABD osasun-taldeari zuzendutako legezko dokumentua da. Haren helburu nagusia da pertsonaren borondatea, autonomia eta duintasuna errespetatzen direla bermatzea une bereziki delikatuetan, hala nola gaixotasun larriko egoeretan edo bizitzaren amaieran.
Zer jaso daiteke DVAn?
Dokumentu horretan, besteak beste, alderdi hauek sar daitezke:
- Balio eta lehentasun pertsonalak osasun-arretari dagokionez.
- Zenbait tratamendu mediko edo bizi-euskarriko neurri onartzea edo baztertzea.
- Zaintzak jasotzeko lekuaren gaineko lehentasuna (etxea, ospitalea edo bizilekua).
- Zainketa aringarriei, elikadura eta hidratazio artifizialari edo sedazio aringarriari buruzko erabakiak.
- Organo- eta ehun-emaile izateko edo ez izateko borondatea.
- Ordezkari bat edo bi izendatzea, adierazitakoa betetzen dela zaintzeko.
Indarrean dagoen legediaren esparruan, hiltzeko laguntza jasotzeko eskaera ere sar daiteke (eutanasia).
Noiz aplikatzen da?
ABD indarrean jartzen da soilik pertsonak ezin duenean erabakirik hartu, ezta bere borondatea adierazi ere. Pertsonak bere iritzia eman dezakeen bitartean, bere egungo erabakia beti gailentzen zaio dokumentuan agertzen denari.
Nork egin dezake?
Adinez nagusi den, euskal osasun-sistemaren erabiltzaile den eta erabakitzeko gaitasun nahikoa duen edonork formaliza dezake Aurretiazko Borondateen Dokumentua.
Non egin daiteke Euskadin?
ABD indarrean jartzen da soilik pertsonak ezin duenean erabakirik hartu, ezta bere borondatea adierazi ere. Pertsonak bere iritzia eman dezakeen bitartean, bere egungo erabakia beti gailentzen zaio dokumentuan agertzen denari.
Euskadin, ABD hainbat bidetatik formalizatu daiteke:
- Hiru lekukoren aurrean.
- Notariotza batean.
- Aurretiazko Borondateen Euskal Erregistroan.
- Bizkaiko Sendagileen Elkargoa.
- Osasun-zentro batzuetan, baimendutako profesionalen bidez.
Aukera horietako batzuk doakoak dira eta prozesua errazteko laguntza dute.
Azken gomendioak
Dokumentua egin ondoren, garrantzitsua da familiari, ordezkariari eta erreferentziazko medikuari horren berri ematea. Era berean, ABDa Euskal Erregistroan behar bezala inskribatuta dagoela ziurtatzea gomendatzen da, beharrezkoa denean kontsulta egin ahal izateko.
ABD edozein unetan alda, ordezka edo ezezta daiteke, formalizatzeko erabilitako prozedura berari jarraituz.
AVIFESetik, baliabide horri buruzko informazioa ematera, kontsulta egitera eta hausnartzera animatzen zaituztegu, erabakitzeko eskubidea gauzatzeko eta osasun-profesionalei pertsona bakoitzaren borondatearen errespetua errazteko une bereziki sentikorretan.