Maiatzak 2: Bullying-aren aurkako Munduko Eguna

Buruko osasunean eragina duen errealitatea, guztion artean alda dezakeguna

Gaur, maiatzak 2, Bullying-aren aurkako Munduko Eguna ospatzen dugu, “haurren kontua” izatetik urrun, benetako indarkeria mota den eta osasun mentalean arrasto sakon eta iraunkorrak uzten dituen problematika ikusarazteko funtsezko data.

Osasunaren Mundu Erakundearen (OME) arabera, bullyinga edo eskola-jazarpena eskola-adinean dagoen pertsona baten aurkako larderia fisiko, psikologiko edo sexuala da, denboran behin eta berriz erabiltzen dena eta kaltea, beldurra edo tristura eragiteko gai dena. Ez dira txantxa edo jolas hutsak; indarkeriaz ari gara, eta, indarkeria den aldetik, onartu, jorratu eta desagerrarazi egin behar da.

Urtero, Europan, 24 milioi haur eta nerabe baino gehiago dira bullyingaren biktima. Espainian, 2021eko urtarriletik 2022ko otsailera bitartean, eskola-jazarpeneko 11.200 kasu larri baino gehiago erregistratu ziren. Euskadin, 2022-2023 ikasturtean, 218 kasu baieztatu ziren, hau da, aztertutako 1.543 gertakarien %14a.

Zenbaki horietako bakoitza estatistika bat baino askoz gehiago da; minaren, isolamenduaren eta sufrimenduaren historia bat da, saihestu zitekeena.

Bullyinga hainbat modutan ager daiteke, eta ez du beti aztarna ikusgarririk uzten. Isilean jardun dezake, pertsona taldetik baztertuz edo baztertuz.

Era esplizituagoan ere erakuts daiteke, hala nola irainak, mehatxuak, eraso fisikoak edo sexu-jazarpena. Azken urteotan, ziberbullyingak protagonismoa hartu du mugikorren, sare sozialen eta plataforma digitalen bidez, non zurrumurruak zabaltzen diren, umiliatzen den, mehatxatzen den edo biktimaren nortasuna ordezkatzen den.

Edozein modutan ere, eskola-jazarpenak zauri sakonak uzten ditu jasaten dutenen autoestimuan, segurtasun pertsonalean eta ongizate emozionalean.

Bullyinga geldiarazteko zailtasun handienetako bat ezkutuan egotea da. Biktima askok lotsa, errua, beldurra edo mesfidantza sentitzen dute, eta ez dira laguntza eskatzera ausartzen.

AVIFESetik, adi egoten laguntzen dizugu alerta-seinaleei, hala nola portaeraren bat-bateko aldaketei, objektu pertsonalak maiz galtzeari, eskola-errendimendu baxuari, gizarte-isolamenduari, loaren edo elikaduraren asaldurei, autoestimu baxuari, eta azalpenik ez duten lesioak edo pentsamendu suizidak aurkitzeari.

Eskola-jazarpenaren eragina ez da haurtzarora edo nerabezarora mugatzen. Ondorio emozionalak helduarora heda daitezke, hala nola antsietatea, depresioa, elikadura-jokabidearen nahasmenduak, substantzien kontsumoa edo suizidio-arriskua.

Horregatik, laguntza psikologikoa eta laguntza emozionala funtsezkoak dira detekzio goiztiarrean zein errekuperazio-prozesuan.

Errealitate horren aurrean, guztiok izan gaitezke konponbidearen parte. Eskola-, familia- eta gizarte-ingurunean, funtsezko rola dugu aktiboki entzuten badugu, alarma-seinaleei kasu egiten badiegu, gertatzen dena justifikatu eta minimizatu gabe jarduten badugu, biktimei laguntzen badiegu eta enpatian, errespetuan eta bizikidetzan hezten badugu.

Jazarpen-egoera baten lekuko bazara, ez begiratu beste aldera. Zure babesak bizitza alda dezake.

Zu bazara bullying-a jasaten ari dena, gogoratu ez zaudela bakarrik eta inoiz ez dela zure errua. Ez dago tratu txarrak justifikatzen dituen arrazoirik.

Laguntza bilatzera, konfiantzazko norbaitekin hitz egitera, segurtasun-plan bat sortzera, oldarkortasunez erantzutea saihestera eta, oso garrantzitsua, laguntza psikologiko profesionala eskatzera animatzen zaitugu.

Gainera, gogoratu Hezkuntza Ministerioaren doako telefono anonimora dei dezakezula: 900 018 018, eguneko 24 orduetan eskuragarri, orientazioa eta laguntza jasotzeko.

AVIFESetik gogorarazi nahi dizugu zuretzat gaudela hemen. Espazio seguru bat eskaintzen dizugu, adierazteko, entzunda sentitzeko eta laguntza aurkitzeko.

Informazio guztia gure Livin Osasun Mentalaren webgunean eskura daiteke, bullyingari buruzko atalean.

Familiekin eta ikastetxeekin ere lan egiten dugu, eta tailerrak eta baliabideak eskaintzen ditugu bullyinga modu eraginkorrean prebenitzeko eta jorratzeko.